Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) khởi động năm 2026 khá sôi động song áp lực đáo hạn cả năm vẫn rất lớn, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp bất động sản.
Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam cho biết, theo dữ liệu tổng hợp từ HNX và SSC, tính đến ngày công bố thông tin 30/1/2026, có 4 đợt phát hành TPDN được ghi nhận trong tháng 1/2026 với tổng giá trị 3.711 tỷ đồng.
Các đợt phát hành là của Công ty cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam (1.000 tỷ đồng), Tập đoàn Khải Hoàn Land (190 tỷ đồng), Công ty cổ phần kinh doanh F88 (300 tỷ đồng), VietinBank (2.221 tỷ đồng). Trong đó, chỉ có lô phát hành của Khải Hoàn Land là phát hành riêng lẻ.
Trong tháng 1, các doanh nghiệp đã mua lại 384 tỷ đồng trái phiếu.
Lũy kế cả năm 2025, tổng giá trị phát hành TPDN được ghi nhận là 627.810 tỷ đồng, với 35 đợt phát hành ra công chúng trị giá 55.354 tỷ đồng (chiếm 8,8% tổng giá trị phát hành) và 527 đợt phát hành riêng lẻ trị giá 572.456 tỷ đồng (chiếm 91,2% tổng số).
Lượng trái phiếu mua lại trước hạn trong năm 2025 đạt 321.755 tỷ đồng, tăng 47% so với năm 2024. Ngân hàng là nhóm ngành dẫn đầu, chiếm khoảng 67,4% tổng giá trị mua lại trước hạn (tương ứng khoảng 216.759 tỷ đồng).
Trong phần còn lại của năm 2026, tổng giá trị trái phiếu sẽ đến hạn là 199.692 tỷ đồng. Trong đó, 60,7% giá trị trái phiếu sắp đáo hạn thuộc nhóm Bất động sản với 121.164 tỷ đồng, theo sau là nhóm Ngân hàng với 22.755 tỷ đồng (chiếm 11,4%).
Mặc dù thị trường trái phiếu doanh nghiệp phục hồi khá tốt năm 2025 song Fiin Group cho rằng, kênh huy động vốn trung dài hạn này vẫn chưa phát huy hết vai trò dẫn vốn đối với khu vực sản xuất, công nghiệp – khi ngân hàng chiếm tới 68% giá trị phát hành, trong khi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh lại gần như vắng bóng. Bên cạnh đó, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp mới chỉ đạt khoảng 10% GDP, còn cách xa mục tiêu 25% GDP vào năm 2030.
FiinGroup dự báo, năm 2026, thị trường TPDN sẽ tăng trưởng mạnh nhờ những chính sách mới vừa ban hành nhưng mấu chốt là vốn trái phiếu trực tiếp vào sản xuất kinh doanh. Trong đó, riêng nhóm phi tài chính được dự báo sẽ phát hành 12,1 tỷ USD TPDN trong năm 2026, tăng 58,3% so với năm 2025, nhờ chính sách rõ ràng hơn và cải thiện hạ tầng.
Để trái phiếu thực sự trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho khu vực sản xuất, theo các chuyên gia FiinGroup cần đồng bộ ba trụ cột: Mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện cơ sở hàng hóa, và hoàn thiện thể chế cùng hạ tầng thị trường.
Đầu tiên là, cần có cơ chế khuyến khích để doanh nghiệp sản xuất có hồ sơ tín nhiệm tốt, quản trị minh bạch chủ động tiếp cận thị trường vốn, thông qua phát hành đại chúng. Sự hiện diện của các tổ chức phát hành chất lượng cao sẽ cải thiện cơ cấu hàng hóa, tạo đường cong lãi suất tham chiếu cho từng ngành, giúp giải quyết bài toán chi phí vốn một cách hiệu quả.
Hai là, mở rộng cơ sở nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Thị trường hiện phụ thuộc lớn vào ngân hàng thương mại vừa là tổ chức phát hành vừa là người mua chính – thu hẹp dư địa thị trường và rủi ro tập trung.
Cần phát triển, tạo cơ chế để các quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm xã hội, quỹ đầu tư trái phiếu đẩy mạnh đầu tư trái phiếu doanh nghiệp phi tài chính và thu hút dòng vốn ngoại thông qua nâng hạng thị trường. Khi cơ sở nhà đầu tư đa dạng, doanh nghiệp sản xuất mới có “người mua” thực sự cho trái phiếu của mình.
Ba là, hoàn thiện thể chế và hạ tầng thị trường, đây là nền tảng bắt buộc để thị trường chuyển đổi đi vào chiều sâu, vận hành có hệ thống và tuân thủ. Cần đồng bộ các công cụ và hạ tầng còn thiếu: cơ chế tạo lập thị trường để cải thiện thanh khoản, hoạt động định giá trái phiếu được chuẩn hóa, và rút ngắn thời gian xử lý khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
Khi khuôn khổ pháp lý rõ ràng và hạ tầng hoàn chỉnh, nhà đầu tư tổ chức – cả trong nước lẫn quốc tế – mới có đủ niềm tin và công cụ để phân bổ vốn lớn hơn vào thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Cũng theo FiinGroup, thị trường trái phiếu có dư địa mở rộng từ nguồn vốn dài hạn của khối bảo hiểm. Hiện tại, TPDN chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong danh mục bảo hiểm, mặc dù nhu cầu đầu tư trái phiếu kỳ hạn trung – dài hạn rất lớn.
Theo tinnhanhchungkhoan.vn
