(KĐT) Trong năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận nhiều trường hợp tổ chức phát hành chậm thanh toán gốc và lãi trái phiếu.
Áp lực thanh khoản tăng
Trong năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận nhiều trường hợp tổ chức phát hành chậm thanh toán gốc và lãi trái phiếu. Các thông báo chậm trả được công bố tập trung ở nhóm doanh nghiệp bất động sản và dịch vụ, phản ánh những khó khăn kéo dài về dòng tiền và khả năng cân đối tài chính, trong bối cảnh nghĩa vụ nợ trái phiếu lớn vẫn đang được duy trì và dồn về các năm tiếp theo.
Ngày 29/12/2025, Công ty cổ phần Tập đoàn R&H đã gửi báo cáo tới Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) về việc chậm thanh toán lãi trái phiếu mã RHGCH2124006 với số tiền chưa thể thanh toán là hơn 54,8 tỷ đồng. Lý do chậm thanh toán là do tình hình kinh tế khó khăn kéo dài, nên tổ chức phát hành chưa thu xếp được nguồn thanh toán theo kế hoạch. Công ty đang thương lượng với nhà đầu tư về việc thanh toán lãi.
Đây là lô trái phiếu có giá trị phát hành 2.000 tỷ đồng, phát hành ngày 28/12/2021 và hoàn tất vào tháng 3/2022. Lô này được gia hạn vào tháng 9/2023, với kỳ hạn mới 60 tháng và ngày đáo hạn chuyển sang 28/12/2026.
Trước đó, ngày 8/12/2025, Tập đoàn R&H cũng không thể thanh toán đúng hạn khoản lãi trái phiếu trị giá hơn 82 tỷ đồng cho lô trái phiếu mã RHGCH2124005, tổng giá trị phát hành 3.000 tỷ đồng. Lô trái phiếu này được phát hành từ ngày 6/12/2021 và hoàn tất vào 14/2/2022, với kỳ hạn ban đầu 36 tháng.
Đến tháng 9/2023, doanh nghiệp đã đạt thỏa thuận với trái chủ để kéo dài thêm 24 tháng, đẩy ngày đáo hạn sang 6/12/2026.
Đây không phải lần đầu tiên Tập đoàn R&H gặp khó trong việc thanh toán lãi trái phiếu trong năm 2025. Trước đó, Công ty đã nhiều lần không thể thanh toán đúng hạn lãi trái phiếu của 2 lô trái phiếu kể trên với lý do chưa thu xếp được nguồn tiền.
Chỉ riêng hai lô trái phiếu trên, Tập đoàn R&H đang mang khoản nợ gốc lên tới 5.000 tỷ đồng, đều sẽ đáo hạn cuối năm 2026. Việc liên tiếp chậm trả lãi trong năm 2025 phản ánh áp lực thanh khoản rất lớn mà doanh nghiệp bất động sản này phải đối mặt, dù đã được giãn áp lực nợ gốc.
Thông tin tài chính mới nhất được Tập đoàn R&H công bố trên HNX vào đầu năm 2025 là báo cáo tài chính năm 2023. Trong đó, tính tới cuối năm 2023, vốn chủ sở hữu của Công ty ở mức 606,7 tỷ đồng, giảm 59,7% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế duy trì tình trạng âm, với con số âm 209,2 tỷ đồng, trong khi năm trước lỗ sau thuế 380,9 tỷ đồng. Tổng số nợ phải trả của Công ty tính tới cuối năm 2023 đạt 8.386,4 tỷ đồng, gấp 13,8 lần vốn chủ sở hữu. Trong đó 5.000 tỷ đồng là nợ vay từ phát hành trái phiếu riêng lẻ và 3.083,1 tỷ đồng nợ phải trả khác.
Về tình hình thực hiện các cam kết với nhà đầu tư trái phiếu, Tập đoàn R&H cho biết, Công ty chưa tuân thủ công bố thông tin tình hình tài chính và báo cáo tình hình sử dụng số tiền thu được từ phát hành trái phiếu và dư nợ vì gặp khó khăn trong việc tìm kiểm toán để thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính và báo cáo tình hình sử dụng vốn.
Theo dữ liệu từ HNX, Tập đoàn R&H đã phát hành 7 mã trái phiếu từ RHGCH2122001 – RHGCH2124007 trong khoảng thời gian từ tháng 9-12/2021. Trong số này có mã RHGCH2124007 trị giá 944 triệu đồng đã được tập đoàn mua lại trước hạn toàn bộ vào tháng 4/2022 và mã RHGCH2122001 trị giá 650 tỷ đồng được mua lại đúng hạn vào tháng 9/2022.
Ngoài ra, 3 lô trái phiếu gồm mã RHGCH2123002 giá trị phát hành 1.000 tỷ đồng, mã RHGCH2123003 trị giá 1.000 tỷ đồng và mã RHGCH2123004 trị giá 500 tỷ đồng đã được tập đoàn mua lại đúng hạn trong tháng 4-5/2023.
Theo đó, Công ty chỉ còn 2 lô trái phiếu trị giá 5.000 tỷ đồng kể trên đang lưu hành.
Các lô trái phiếu của R&H trong năm 2021 phát hành với mục đích huy động vốn bổ sung vốn hoạt động, thực hiện các hoạt động mua bán/sáp nhập của công ty, đầu tư và hợp tác kinh doanh với đối tác để phát triển các dự án bất động sản tiềm năng.
Có ngành nghề chính là kinh doanh bất động sản, tuy nhiên, các dự án được giới thiệu trên website của R&H, tập đoàn này nắm vai trò là đơn vị phát triển dự án bất động sản và hợp tác chiến lược là chủ yếu. Nổi bật nhất là dự án khu du lịch, nghỉ dưỡng khách sạn và dịch vụ du lịch Grand Mercure Phú Yên tại TP. Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Dự án này có diện tích 31.325 m2, do Công ty cổ phần TM&DV Hùng Dũng Phú Yên (thuộc Sao Mai Group) làm chủ đầu tư. Trong đó, R&H đóng vai trò là đơn vị đồng hành phát triển dự án. Tập đoàn R&H còn đóng vai trò là nhà đầu tư chiến lược tại dự án nghỉ dưỡng Viên Nam Ecolodge tại huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình, có diện tích 51,9 ha.
Phép thử về năng lực tái cơ cấu
Công ty cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Helios cũng là doanh nghiệp thuộc Top đầu các tổ chức phát hành chậm trả trái phiếu trong năm 2025. Mới đây nhất, ngày 14/11/2025, Helios công bố thông tin bất thường về việc thanh toán chậm gốc, lãi trái phiếu. Cụ thể, Công ty chưa thu xếp được nguồn tiền để trả lãi 81,3 tỷ đồng cho lô trái phiếu HISCH2124001 với giá trị phát hành 3.000 tỷ đồng.
Trước đó, báo cáo thanh toán gốc, lãi trái phiếu nửa đầu năm 2025 cho thấy, Helios đang sở hữu 2 lô trái phiếu là HISCH2124001 giá trị phát hành 3.000 tỷ đồng và HELIOS.BOND.01.2019.1000 (1) giá trị phát hành 1.000 tỷ đồng. Trong nửa đầu năm 2025, Công ty không thể thu xếp nguồn tiền để thanh toán gốc/lãi đến hạn cho 2 lô trái phiếu này với tổng giá trị 240,5 tỷ đồng. Công ty cho biết đang đàm phán với nhà đầu tư.
Thông tin tài chính mới nhất được Helios công bố là báo cáo tình hình tài chính bán niên 2024. Theo đó, tính tới ngày 30/6/2024, Công ty có vốn chủ sở hữu hơn 1.933 tỷ đồng, giảm 8% so với cùng kỳ năm trước. Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu đạt 3,27 lần, tương ứng nợ phải trả ở mức 6.320,9 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong kỳ, Công ty lỗ sau thuế 74,9 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước báo lãi sau thuế 94,9 tỷ đồng.
Theo số liệu tổng hợp của VIS Rating, một số tổ chức phát hành khác thuộc nhóm chậm trả nhiều nhất trong năm 2025 bao gồm: CTCP Dịch vụ Giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn (4.000 tỷ đồng); Công ty TNHH MTV BOT tỉnh Ninh Thuận và CTCP BCG Land cũng ghi nhận cùng có mức chậm trả 2.500 tỷ đồng; Công ty TNHH Đầu tư Big Gain 1.900 tỷ đồng, Công ty cổ phần Xi măng Long Thành 1.864 tỷ đồng…
Tỷ lệ đòn bẩy lớn, vốn chủ sở hữu suy giảm và nghĩa vụ nợ tập trung vào năm 2026 đặt ra rủi ro đáng kể cho nhà đầu tư trái phiếu, đồng thời là phép thử đối với năng lực tái cơ cấu tài chính của các doanh nghiệp phát hành. Trong bối cảnh thị trường trái phiếu đang được siết chặt kỷ luật công bố thông tin và quản trị rủi ro, diễn biến tại R&H, Helios và nhiều tổ chức phát hành khác tiếp tục là điểm cần theo dõi sát trong thời gian tới.
